Mentoring

Mentoring

Mentoring – wstęp

Może być umową krótkoterminową, dopóki początkowy cel nie zostanie zrealizowany lub trwać wiele lat. Mentorzy powinni być łatwo dostępni i przygotowani do oferowania pomocy w razie potrzeby – w ustalonych granicach. Mentoring to coś więcej niż „udzielanie porad” lub przekazywanie doświadczeń w danym obszarze lub sytuacji.

Chodzi o motywowanie i nakierowanie drugiej osoby na identyfikowanie własnych problemów i celów oraz pomaganie w znalezieniu sposobów rozwiązania lub dotarcia do nich – nie poprzez robienie tego za nich lub oczekiwanie, że zrobią to po naszej myśli, ale poprzez zrozumienie i poszanowanie różnych sposobów pracy.

Termin „mentoring” jest interpretowany na różne sposoby i często używany zamiennie z „coachingiem”. W przeciwieństwie do relacji zarządzania, relacje mentorskie zwykle po obu stronach są dobrowolne, chociaż możliwe jest, aby menedżer był także mentorem dla osób, którymi zarządza.

Oba również mogą dotyczyć dzielenia się konkretną wiedzą i doświadczeniem, których potrzebuje zainteresowany, a także wsparciem w indywidualnym rozwoju. Te dwa procesy mogą się odbyć na tej samej sesji, jednak choć są powiązane, jest między nimi kilka istotnych różnic.

W coachingu:

• Częścią pracy i obowiązków menedżerów jest szkolenie wszystkich swoich pracowników.
• Coaching odbywa się w ramach formalnej relacji menedżer-pracownik i opiera się wyłącznie na rozwoju zawodowym w danej pracy.
• Pracownicy są szkoleni, by wykonywać zadania jak najlepiej, zgodnie ze swoimi umiejętnościami.
• Relacja jest zazwyczaj inicjowana i prowadzona przez osobę zarządzającą i kończy się w chwili zmiany pracy.

W mentoringu:

• Współpraca odbywa się poza relacją menedżer-pracownik, za wzajemną zgodą mentora i podopiecznego.
• Pomoc w rozwoju zawodowym może wykraczać poza obszar aktualnej pracy podopiecznego.
• Relacja jest osobista – mentor zapewnia wsparcie zarówno zawodowe, jak i osobiste.
• Relacja formalnie może trwać przez określony czas, po czym osoby mogą kontynuować nieformalną relację mentorską, również poza pracą.

Najpopularniejsze rodzaje mentoringu, to:

Mentoring w biznesie

Mentor zostaje przydzielony nowemu pracownikowi, aby pomóc mu zorientować się w dziale i jego procedurach, zasadach, personelu, źródłach pomocy i informacji, lokalizacji kluczowych urządzeń – i pomóc zaaklimatyzować w nowym miejscu. Mentor skupia swoją uwagę na rozwijaniu kompetencji szkolonego pracownika, koncentrując się na jego karierze. Pozwala to na dopasowanie poziomu trudności delegowanych zadań i zachowanie porządku w firmie.

Mentoring rówieśniczy

W miarę postępów koledzy mogą wspierać się w konkretnych obszarach (takich jak uczenie się nowych umiejętności, zdobywanie wiedzy, zarządzanie projektem) lub w celu uzyskania ogólnego wsparcia.

Mentorzy rówieśnicy powinni wzajemnie rozliczać się ze swoich planów działania i pomagać sobie nawzajem w osiąganiu swoich celów.

Mentoring rozwojowy

Badania wykazały, że nawet najbardziej skuteczni ludzie mogą mieć swoich mentorów w różnych dziedzinach życia zawodowego i osobistego. Potrzeby mentorskie ewoluują zgodnie ze zwiększoną odpowiedzialnością – nowymi obowiązkami, rolami, awansem.

Mentoring rozwojowy polega na współdziałaniu między dwiema (lub więcej) osobami, aby generować rozwiązania, strategie i plany działania, tym samym by osiągnąć sukces. Zapewnia poszczególnym osobom wzorce do naśladowania i może być źródłem informacji o możliwościach kariery i szkoleń (wewnętrznych i zewnętrznych).

Doświadczony mentor pomaga rozwinąć mocne strony i potencjał oraz zidentyfikować zmieniające się potrzeby, wartości i aspiracje. Współpracuje z podopiecznym, aby zaplanować rozwój zawodowy i kolejne etapy kariery.

Funkcje mentora:

• Jest obiektywnym słuchaczem
• Stwarza cenną przestrzeń i czas, by „stanąć w miejscu” i ocenić swoje położenie, w jakim kierunku się zmierza i jak osiągnąć wyznaczony cel
• Przedstawia swój punkt widzenia, porady i informacje w oparciu o własne doświadczenia i wiedzę
• Pomaga w osiągnięciu zmian i celów, które poprawią życie zawodowe i osobiste podopiecznego
• Przekonuje, by wyjść ze swojej strefy komfortu.

Co sprawia, że ktoś jest dobrym mentorem?

• Jest wiarygodny, uczciwy i godny zaufania.
• Potrafi aktywnie słuchać – nie przerywając, zbierając ważne informacje od podopiecznego i potrafiąc odzwierciedlić istotne kwestie.
• Chce pomóc innym odnieść sukces – nawet jeśli mogą go później prześcignąć w osiągnięciach.
• Jest empatyczny, minimalizuje założenia i uprzedzenia.
• Jest w stanie wysłuchać kogoś z wyczuciem i zaangażowaniem, aby pomóc w określeniu własnych problemów.
• Przekazuje swoją wiedzę i doświadczenie w zachęcający i życzliwy sposób.

Rola mentora

W 2004 r. David Clutterbuck, naukowiec, który studiował relacje mentorskie, utworzył akronim do tego, czym zajmują się mentorzy:

• Manage the relationship – Zarządzaj relacją
• Encourage – Zachęcaj
• Nurture – Wychowuj
• Teach – Ucz
• Offer mutual respect – Oferuj wzajemny szacunek
• Respond to the learner’s needs – Odpowiadaj na potrzeby uczącego się

Początkowo mentor bierze odpowiedzialność za rozwijanie, budowanie relacji i zapewnienie, że klimat spotkań sprzyja podopiecznemu. Wraz z upływem czasu i rozwojem relacji podopieczny może wziąć na siebie większą odpowiedzialność, zwłaszcza za to, co jest omawiane. W trakcie relacji mentorskiej mentor może pełnić kilka poniższych ról, w zależności od potrzeb i wymagań uczącego się, są to np.:

Konsultant ds. uczenia się

Mentor pomaga uczniowi w określeniu własnych celów lub stylu uczenia się, pomaga zastanowić się nad doświadczeniem i wyciągnąć z tego wnioski. Może dostarczyć uczniom teoretyczne modele wspierające ich uczenie się, takie jak test Myers-Briggs (służący do określenia typu osobowości) i drabina wnioskowania.

Terapeuta

Mentor może wykorzystywać umiejętności doradcze, np. aktywne słuchanie, odzwierciedlanie i wyjaśnianie, aby pomóc podopiecznemu dojść do własnych przemyśleń. Mentor może również przyjąć rolę doradcy, jeśli uczeń zmaga się z wewnętrzną blokadą myślenia.

Doradca, źródło informacji

Ta rola jest częsta, gdy w organizacji jest ktoś nowy. Mentor pomaga takiej osobie w szybkim zrozumieniu nowych rzeczy i w kontynuowaniu kariery. W takim przypadku staje się on cennym źródłem informacji, może również dzielić się swoim doświadczeniem, aby pomóc zrozumieć konkretną sytuację w pracy.

Wzór do naśladowania

Co ciekawe, ta rola wymaga od mentora najmniejszego wysiłku, ponieważ zazwyczaj chodzi o to, jak zachowuje się on naturalnie. Podopieczny będzie zatem uczyć się, obserwując zachowanie mentora, zarówno w relacji mentorskiej, jak i poza nią.

Krytyczny przyjaciel

Rola krytycznego przyjaciela jest jedną z najważniejszych, choć najtrudniejszych mentorskich ról, które można skutecznie wykorzystać. Wymaga od mentora słuchania, zachęcania, odzwierciedlania i kwestionowania założeń oraz, w razie potrzeby, wyrażania krytycznych opinii na temat omawianych pomysłów lub planów, a także konstruktywnej informacji zwrotnej. Ważna jest tutaj wysoka inteligencja emocjonalna i świadomość uczuć.

Korzyści z mentoringu

Relacje mentorskie mogą przynieść ogromne profity obu stronom. Dla osoby uczącej się jest to oczywiście okazja do poszerzenia swojej wiedzy i skorzystania z czyjegoś doświadczenia w konkretnym temacie lub ze wsparcia w procesie uczenia się.

Nauka i rozwój często mogą zostać zepchnięte na sam dół zaplanowanych zadań, zwłaszcza gdy jesteśmy bardzo zajęci, jednak relacja mentorska ponownie przenosi je wyżej, także ze względu na konieczność przygotowania się i uczestnictwa w sesji mentorskiej.

Dla mentora korzyści mogą być bardziej subtelne. Przyjemnie jest, gdy robi się coś wartościowego i wspiera drugą osobę. Relacje mentorskie mogą być również dobrą okazją do pracy nad stylem przywództwa, w szczególności coachingiem lub innymi umiejętnościami komunikacyjnymi.

Podsumowanie

Relacje mentorskie nie są dla wszystkich i mogą nie być odpowiednie na danym etapie rozwoju i kariery. Jednak dobre i produktywne relacje mentorskie z właściwą osobą przyniosą ogromne korzyści obu stronom, dlatego warto poświęcić czas na znalezienie odpowiedniego mentora w celu własnego rozwoju, zdobycia nowych umiejętności i wiedzy.

Szukasz nowości z obszaru HR, szkoleń czy team building’u?
Polub nas i otrzymuj informacje na bieżąco!