Prawo energetyczne. Na czym polega służebność przesyłu?

Służebność przesyłu polega na obciążeniu nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 kodeksu cywilnego, prawem do korzystania z nieruchomości obciążonej, w oznaczonym zakresie i zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. W tym artykule opiszemy poszczególne aspekty prawa energetycznego i wyjaśnimy jak powstaje zasiedzenie służebności przesyłu.

12 grudnia 2018
zdjęcie - Prawo energetyczne. Na czym polega służebność przesyłu?


Prawo energetyczne. Na czym polega służebność przesyłu?


Służebność przesyłu polega na obciążeniu nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 kodeksu cywilnego, prawem do korzystania z nieruchomości obciążonej, w oznaczonym zakresie i zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Chodzi o urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne.

Instytucja została wprowadzona do kodeksu cywilnego w wyniku nowelizacji z dnia 30 maja 2018 r. (obowiązuje od dnia 3 sierpnia 2008 r.). Wcześniej, przypadki mieszczące się w zakresie stosowania obecnej instytucji służebności przesyłu rozwiązywano przez odpowiednie stosowanie przepisów o służebności drogi koniecznej. Uznano jednak, iż przypadek posadowienia urządzeń przesyłowych na nieruchomości obciążonej i wynikająca stąd potrzeba dojazdu do nich celem ich utrzymywania i korzystania z nich uznano za zbyt daleko idący, by stosować te przepisy.

ZOBACZ NASZE SZKOLENIA:

Konwencja CMR i Prawo przewozowe

Odpowiadasz w firmie za dostawy, eksport lub import towaru? Poznaj nasze szkolenie dostarczające wiedzę na temat praktycznych zagadnień (również prawnych) dotyczących spedycji i transportu.

Dowiesz się na przykład jak minimalizować ryzyko błędu przy zawieraniu umowy, składaniu reklamacji czy przygotowaniu przewozu.

Uczestnicy tego szkolenia często biorą udział  w takich szkoleniach jak:

Zasiedzenie służebności przesyłu. Jak powstaje służebność?

Podstawową formą ustanowienia służebności przesyłu jest zawarcie stosownej umowy. W takiej sytuacji oświadczenie woli właściciela nieruchomości powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Prawo służebności przesyłu może też powstać na skutek orzeczenia sądowego, decyzji administracyjnej, możliwe jest też nabycie służebności przez zasiedzenie.

Prawo energetyczne. Uprawniony i zobowiązany

Uprawnionym do służebności przesyłu jest przedsiębiorca i to taki, którego przedmiotem działalności jest aktywność związana z wykorzystaniem urządzeń przesyłowych. Powinien on już prowadzić działalność przesyłową i pozostawać właścicielem tych urządzeń albo co najmniej zamierzać ją rozpocząć.

Po drugiej stronie tego stosunku prawnego jest właściciel nieruchomości, na której znajdują się lub mają być zainstalowane urządzenia przesyłowe. Służebność przesyłu może ustanowić też użytkownik wieczysty, ale z małym zastrzeżeniem. Jeśli tytuł prawny do korzystania z urządzeń przesyłowych nie został uregulowany do czasu powstania prawa użytkowania wieczystego, to użytkownik wieczysty nie ma roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu (por. postanowienie SN z 06.10.2017 r., V CSK 165/16).

Roszczenie o ustanowienie służebności powstaje dla właściciela nieruchomości obciążonej z chwilą wybudowania urządzeń, dla przedsiębiorcy zaś – z momentem, gdy zamiar ich wybudowania zostanie potwierdzony planem zagospodarowania miejscowego lub decyzją o warunkach zabudowy.

ZOBACZ NASZE SZKOLENIA:

Zobacz nasze szkolenia z obszaru energetyki i inwestycji.

Służebność przesyłu, Inwestycje budowlane, Kontrakty Handlowe w energetyce, Inwestycje sieciowe przez cudze grunty

Więcej szkoleń w dziale: szkolenia inwestycje

Prawo energetyczne. Treść prawa

Wynikające ze służebności uprawnienia przedsiębiorcy sprowadzają się do korzystania z nieruchomości w celu potrzebnym do zapewnienia należytego działania urządzeń przesyłowych, prawa wejścia na gruntu, dokonywania remontów, przeglądów, napraw urządzeń, a także usuwania awarii. Gdy urządzenie przesyłowe ma być dopiero zbudowane na nieruchomości, służebność obejmuje także prawo do jego zamontowania.

Służebność przesyłu ma z założenia na celu trwałe uporządkowanie stosunków prawnych związanych z nieruchomością. Wyrazem tego jest związanie obowiązków wynikających z przedmiotowego prawa z nieruchomością, a nie z jej konkretnym właścicielem (por. postanowienie SN z 25.01.2018 r., IV CSK 185/17).

Wynagrodzenie

Ustanowienie służebności przesyłu w drodze umowy może być odpłatne albo nieodpłatne. Z kolei, gdy źródłem służebności jest orzeczenie sądu, to wówczas sąd ma obowiązek ustalenia wynagrodzenia z tytułu obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu. Wpływ na wysokość wynagrodzenia ma ograniczony zakres korzystania z nieruchomości przez posiadacza służebności. Dlatego ustalenie wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w zakresie służebności przesyłu powinno być proporcjonalne do stopnia ingerencji skarżącego w treść prawa własności i uwzględniać wartość nieruchomości. Jednocześnie nie należy się ograniczać – przy określeniu wysokości wynagrodzenia – do sposobu, w jaki faktycznie nieruchomość była i jest wykorzystana, ale uwzględniać sposób, w jaki właściciel mógłby to uczynić (por. wyrok SN z 12.10.2017 r., IV CNP 76/16).

Służebność przymusowa

Zdarza się, że strony nie doprowadzą do ustanowienia służebności przesyłu dobrowolnie. Ustawodawca przewidział taką sytuację i usankcjonował możliwość ustanowienia służebności przesyłu na drodze sądowej. Postępowanie odbywa się w trybie nieprocesowym. Z wnioskiem o wszczęcie postępowania może wystąpić zarówno przedsiębiorca, jak i właściciel nieruchomości, gdy służebność przesyłu jest konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń. Wniosek powinien zawierać wskazanie właścicieli wszystkich nieruchomości, na których są lub mają być usytuowane urządzenia przesyłowe. Służebność powstaje na podstawie orzeczenia sądu.

ZOBACZ NASZE SZKOLENIA:

Szkolenia Eksperckie. W obszarze szkoleń prawnych: nieruchomości i budownictwo proponujemy szkolenia:

Zobacz inne obszary szkoleń eksperckich: szkolenia excel, szkolenia abi, logistyka. Zapraszamy.

Wynagrodzenie jednorazowe czy okresowe?

Obligatoryjnym elementem orzeczenia sądu jest określenie wynagrodzenia. Ustawa nie określa kryteriów do określenia rozmiaru wynagrodzenia, wskazując tylko, że ma być „odpowiednie”. Oznacza to przyznanie w tym zakresie swobody sądowi, który powinien dokonać indywidualnej oceny w ramach swobody jurysdykcyjnej na podstawie określonego stanu faktycznego (por. postanowienie SN z 12.10.2017 r., IV CSK 724/16). Dopuszcza się sięgnięcie poprzez analogię do dorobku orzecznictwa i doktryny dotyczących wynagrodzenia należnego właścicielowi nieruchomości obciążonej za ustanowienie służebności drogi koniecznej (por. postanowienie SN z 05.04.2012 r., II CSK 401/11).

Ustawa nie przesądza w końcu też tego, czy wynagrodzenie powinno być jednorazowe, czy okresowe. W związku z tym dopuszcza się zarówno przyznanie wynagrodzenia jednorazowego, jak i ustanowienie służebności za wynagrodzeniem płatnym okresowo. Wynagrodzenie nie może być jedna zasądzone „jednocześnie w formie jednorazowej i okresowej” (por. postanowienie ZN z 20.09.2012 r., IV CSK 56/12).

Przejście służebności na nabywcę

W razie zbycia przedsiębiorstwa przesyłowego lub samych urządzeń przesyłowych na nabywcę, przechodzi z mocy prawa  służebność odnosząca się do tych urządzeń. Warunkiem jest, aby nabywca też był przedsiębiorcą.

Prawo energetyczne. Wygaśnięcie służebności

Służebność przesyłu wygasa wraz z zakończeniem procesu likwidacji przedsiębiorstwa. Służebność przesyłu jest funkcjonalnie połączona z przedsiębiorstwem, które po likwidacji przecież już nie istnieje. Przedsiębiorca ma w takim wypadku obowiązek usunięcia urządzeń, o ile utrudniają korzystanie z nieruchomości. Jeżeli jednak usunięcie urządzeń byłoby nieuzasadnione, wiązałoby się z koniecznością poniesienia nadmiernych kosztów lub było połączone z nadmiernymi trudnościami, przedsiębiorca może się uwolnić od wspomnianego obowiązku, wypłacając właścicielowi nieruchomości odpowiednie odszkodowanie.


Podstawa prawna:
Art. 3051-3054 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 z późn. zm.)

ZOBACZ LOSOWE ARTYKUŁY Z NASZEJ STREFY WIEDZY

Od 9 lutego 2019 r. sprzedawca dokonujący sprzedaży leków, będzie musiał sprawdzić ich autentyczność w ogólnopolskiej bazie o nazwie internetowy system weryfikacji leków. Nakaz ten wynika z ustanowionej przez Unię Europejską dyrektywy fałszywkowej. Wyjaśniamy jakie obowiązki i na kogo zostaną nałożone oraz skąd wynikają.

System monitorowania drogowego przewozu towarów został stworzony jako narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem skażonym oraz suszem tytoniowym. W poniższym artykule przedstawimy poszczególne zapisy jakie zawiera ustawa o transporcie drogowym.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne wśród różnych definicji wymienia pojęcie „Dobra Praktyka Wytwarzania”. Pod tym pojęciem rozumiana jest praktyka, która gwarantuje, że produkt leczniczy oraz substancja czynna są wytwarzane i kontrolowane odpowiednio do ich zamierzonego zastosowania, zgodnie z wymaganiami zawartymi w ich specyfikacjach i dokumentach stanowiących podstawą wydania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego.

Wzrost kar nakładanych na przewoźników podczas kontroli drogowych, pojawienie się nowych sankcji i zmiana trybu nakładania kar na osoby zarządzające transportem drogowym towarów – to najważniejsze zmiany w ustawie o transporcie drogowym. Znowelizowane przepisy, wprowadzone ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481 z późn. zm.) w zasadzie obowiązują od dnia 3 września 2018 r., ale z wyjątkami (o tym poniżej).

Od początku roku (od 1 stycznia 2018 r.) obowiązują zmienione przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Liczne zmiany wprowadzone zostały rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającym wyżej wymienione rozporządzenie.

Gamma - newsletter

Newsletter

Bądź na bieżąco z nowymi treściami wikiGammy. Zapisz się do naszego newslettera.

Zapraszamy do naszej

strefy wiedzy

WikiGamma
WikiGamma

Autorskie raporty, wartościowy know-how, pigułki wiedzy.

Gamma Q&A
Gamma Q&A

Odpowiedzi na często pojawiające się pytania z obszaru HR.

Artykuły eksperckie
Artykuły eksperckie

Artykuły związane ze szkoleniami eksperckimi.

Wideo
Wideo

WikiGamma w formacie video.

Recenzje książek
Recenzje, Stanowiska pracy

Recenzje książek, lista najpopularniejszych zawodów.

Artykuły
Artykuły, Artykuły cd., Prawo

Standardowe informacje z obszaru szkoleń.

Daj nam poznać

TWOJE POTRZEBY

Zadzwoń do nas:

tel: 22/266 08 48,

tel. kom.: 505 273 550,



E-mail:
biuro@projektgamma.pl

ul. Mysłowicka 15
01-612 Warszawa

Znajdź nas na mapie

Zobacz mapę



lub użyj formularza

Kontakt
biuro@projektgamma.pl
tel: 22/266 08 48,
tel. kom.: 505 273 550

ul. Mysłowicka 15
01-612 Warszawa
NIP: 113-26-90-108

Strona należy do grupy Gamma realizującej szkolenia eksperckie, sprzedażowe, managerskie, farmaceutyczne oraz team building dla firm. Firma szkoleniowa 2019 roku.
© Konsorcjum Szkoleniowo-Doradcze Gamma spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa
Wszelkie prawa zastrzeżone. Szkolenia dla firm i administracji.